Een initiatief van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik

Luchtwegklachten

Luchtwegklachten, zoals bijvoorbeeld een verkoudheid, keelpijn, hoesten en oorpijn, komen veel voor bij kinderen. Meestal is een virusinfectie de oorzaak, waarbij antibiotica niet werken. De huisarts schrijft daarom vaak geen antibiotica voor bij luchtwegklachten.

Antibiotica werken alleen bij een infectie door een bacterie. Ook dan hebben ze vaak nauwelijks effect op de ernst en de duur van de klachten. Daarom krijgen vaak alleen ernstig zieke patiënten en patiënten met een verhoogd risico op complicaties (bijvoorbeeld zeer jonge kinderen) in een antibioticum.

Meestal gaan luchtwegklachten vanzelf over. Wel kunt u de klachten behandelen. Zie hieronder voor voorbeelden. Blijven de klachten langer dan normaal bestaan, neem dan contact op met uw huisarts.

 

  • Hoesten

Hoesten gaat zonder behandeling meestal binnen twee tot drie weken vanzelf over. Vaak schrapen met de keel kan ervoor zorgen dat het hoesten blijft aanhouden. Er zijn veel hoestmiddelen zonder recept te koop. Van de meeste is niet bewezen dat ze werken. Bij prikkelhoest bij kinderen kunnen middelen met noscapine helpen. Noscapine dempt de prikkel om te hoesten. (Andere) hoestdrankjes, honing en drop worden wel als verzachtend ervaren. Maar let op: in hoestdrankjes zit wel veel suiker en is onder andere slecht voor de tanden!

  • Keelpijn

Een keelontsteking is in het algemeen hinderlijk maar onschuldig. Het gaat vanzelf binnen zeven dagen over. Pijnstillers kunnen de klachten verminderen. Paracetamol is de beste pijnstiller. Let op dat u een kinderdosering geeft.

De werking van huismiddeltjes - zoals gorgelen met zout water, koud drinken, een waterijsje of een dropje - is niet bewezen, maar ze worden wel als verzachtend ervaren. Als u uw kind wilt laten gorgelen (een theelepel op een kopje lauw water), laat hem dan eerst oefenen met gewoon water.

  • Verkoudheid

Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in de neus, de bijholten en de keel en is het gevolg van een virus. Ook een gewone verkoudheid geneest vanzelf. Medicijnen zijn niet nodig. Antibiotica helpen niet tegen een verkoudheid (ze werken alleen tegen bacteriën en niet tegen virussen).

Voor het verminderen van een verstopte neus (door zwelling van het neusslijmvlies) kunt een zoutoplossing en/of decongestivum (een middel dat de zwelling van het slijmvlies vermindert) in de neus sprayen. Zoutoplossingen en decongestiva (zoals xylometazoline) voor de neus zijn bij de drogist en apotheek te koop in druppels en spray. Ze verdunnen het ingedikte neusslijm en zorgen dat de buis tussen keel en oor opengaat en open blijft. Eventuele oorpijn wordt dus ook minder. Een neusspray is gemakkelijker, maar neusdruppels komen dieper. De concentratie van xylometazoline is afhankelijk van de leeftijd. Het kan gewenning geven, waardoor er kans is op chronische verkoudheidsklachten. Gebruik het daarom nooit langer dan zeven dagen achtereen. Voor baby's is er een afzuigpompje te verkrijgen om het slijm weg te zuigen.

Stomen kan ook helpen. Veel mensen voegen kamille, zout of menthol toe, maar het is niet aangetoond dat dit helpt. Bovendien kan dit de slijmvliezen irriteren (zoals menthol). Bij kinderen jonger dan twee jaar mag menthol bij het stomen helemaal niet gebruikt worden.

  • Oorpijn

Oorpijn bij een kind komt meestal door een ontsteking in het middenoor. Vaak begint het met een gewone verkoudheid. Een middenoorontsteking komt het meeste voor bij kinderen tot 5 jaar. Bij kinderen van twee jaar en ouder zijn de ergste klachten meestal binnen twee tot drie dagen over. Bij jongere kinderen kunnen de klachten langer duren. Een antibioticum heeft bij de meest kinderen geen zin. Behandeling van de pijn is voldoende. Paracetamol is de beste pijnstiller. Let op dat u een kinderdosering geeft.

 

Meer informatie

Meer informatie over luchtwegklachten bij kinderen en medicijnen bij luchtwegklachten vindt u op de website van Thuisarts.nl: